Ekonomi benim işim değil, ama Apple ilgi alanıma giriyor

9
Alış-veriş merkezi

Apple ürünlerine abone olduğum son 15-20 yıl içerisinde kendime iPod, iPhone, iPad, Mac, Mac Book Pro, Mac Book Air satın almak ve tabii başkalarına yine bu ürünlerden hediye etmek yerine, borsadan Apple hisse senedine -hani öyle çok parayla değil, 300 – 500 dolarla- yatırım yapsaydım, bugün elime toplam ne kadar para geçerdi?

Son zamanlarda kafamı bu tür tuhaf sorular meşgul ediyor ve o sorulara cevap aradıkça karşıma bazen ilginç ayrıntılar çıkıyor…

Uyarıyla başlayayım

Önce bir uyarı: Ne zaman elime kalem alıp ‘ekonomi’ alanına giren bir konuda bir şeyler yazsam hemen itirazlar geliyor.

Bir değil, iki değil; çoğu kez…

Uyarım yine ekonomi alanına giren bir konuda kalem oynatacağım için: Eğer konuya profesyonel yaklaşanlardansanız, ‘müptedi’ bile sayılmayacak birinin kaleminden çıktığı için, bu yazıyı okumayabilirsiniz…

Eh, madem öyle, madem ne yazdıysam bir türlü doğruyu tutturamıyorum, o halde neden yine ekonomi konusuna giriyorum?

Haklı bir soru.

Cevabım açık: Sağda-solda okuduklarım o kadar gıdıklayıcı ki, kendimi tutamıyorum.

Douglas: Fark edilmeden geldi... Gidiyor...
Douglas: Fark edilmeden geldi… Gidiyor…
Türkiye’ye gelmiş markalar neden erken terk eder?

Ajansların biraz önce düştüğü haber şu: 2006 yılında ülkemizde de varlığını göstermeye başlamış Alman kozmetik devi Douglas Türkiye’de başarılı olamadığı için pazardan çıkmaya ve mağazalarını kapatmaya karar vermiş…

Daha önce Darty ile Electro-World’ü Bimeks bünyesine katmıştı; Tesco, C&A gibi yabancı devler de şu yakınlarda ülkemizden ayrılma kararı almış…

Ülkemizden çıkmaya karar veren Douglas’ın 8 kentte 11 mağazası varmış…

Bu devler böyledir: Sadece kendi ülkesinde pazar hâkimiyetiyle yetinmez, hangi ülkeye girmişse orada da ‘1.’ olmayı hedefler. Birilerinin, daha planlama aşamasındayken, bunlara, “Türkiye sizin bildiğiniz ülkelerden değil” diye fısıldaması gerekiyor…

Alalım Douglas’ı.

Giriş cümlesinde ne yazdım, 2006 yılından beri ülkemizde faaliyet gösterdiğini değil mi?

Peki, ama böyle bir mağazanın varlığının farkına ben varalı neden henüz 1 yıl bile olmadı?

Kendisini benden 9 yıl saklamayı başarmış bir mağazalar zinciri zaten Türkiye’de bulunmayı hak etmiyor demektir.

Şaka yapmıyorum; zincir mağazaların birinci görevi, girdiği ülkede varlığını ispattır çünkü…

Reklâm verme sen, AVM’lerde kenarlarda-köşelerde mağaza aç, sonra da “Türkler benden alış-veriş etmedi” diye ülkeyi terk et.

Apple: Elma ısırılmış, ama ya değeri?
Apple: Elma ısırılmış, ama ya değeri?
Esas meramım Apple…

Bu yazıyı Apple firması tarafından bir süre önce çıkarılmış iPad Pro tabletimde yazıyorum. Küçük boyu değil ama, kocaman (12.9 inçlik) iPad Pro’da…

Memnun muyum?

Evet. Benim için hem tablet yerine geçiyor, günlük okumalarımı onun üzerinden yapabiliyorum, hem de sanki dizüstü bilgisayarmış gibi yazımı da onunla yazıp sizlere ulaştırabiliyorum.

İstanbul’da yaşayanlar biliyor, ziyarete gelip iki dev alış-veriş merkezini (Zorlu ile Anadolu yakasındaki Akasya’yı) gezenler de görmüştür: Bu iki yerde ‘Apple’ markasının kocaman mağazaları var. Ne zaman o iki alış-veriş merkezine uğrasam oraları tıkabasa dolu görüyorum. Uğrayanların çoğu da gençler…

Memnun olmalı ki firma, Türkiye’deki mağazalarını çoğaltmakla meşgul.

Apple için “Kendini ve ürünlerini yenileyemiyor… Steve Jobs öldü öleli Apple da sürünüyor… Satışları düşüyor… Tabletleri satmıyor…” gibi söylentiler çok.

Merakım şu: Acaba gerçekten öyle mi?

İş dünyasını yakından izleyen Forbes’taki bilgiler söylentileri yalanlıyor. 2016’ın üçüncü çeyreğinde Apple hisse senedi değeri beklentisi 1.39 dolar imiş, 1.42 olmuş; toplam satışların 42.1 milyar dolar olması bekleniyormuş, 42.4 milyar olmuş…

Beklentiden iyi gerçekleşme, sonradan, hisse senetlerinin değerini bir kez daha artırmış…

Apple'ın Neton'lu ilk logosu
Apple’ın Neton’lu ilk logosu
Apple bütün şirketlerimizden daha değerli

Peki, firmanın 1 yıllık geliri ne kadar?

Dilinizi yutmayın sakın: 2015 yılında tam 233.7 milyar dolar kâr etmiş Apple.

Ürün satışına nazaran daha fazla artan, servis kârıymış ve 23.4 milyar dolara çıkmış…

Havadan para demek bu.

Apple’ın bir yıllık kârı bizim ülkenin borsada işlem gören şirketlerinin toplam değerinden daha fazla, inanır mısınız?

BIST (Borsa İstanbul) için bulduğum işlem hacmi en son 2014 yılına ait. Borsa’da işlem gören şirketlerin toplam değeri için 622 milyar TL rakamı veriliyor. Son zamanlarda borsada keskin düşüşler yaşandığı için bu rakamı bugün için de geçerli kabul edebiliriz.

622 milyar TL yaklaşık 200 küsur milyar dolar ediyor. Küsurat güne göre değişiyor, ama Apple’ın 233.7 milyar dolar olan 2015 kârına erişemiyor.

İşin daha da dikkat çekici tarafı, 448 şirketin işlem gördüğü borsamızda ağırlık sadece 6 şirketin omuzunda. Koç, Sabancı, İş Bankası, ANADOLU Grubu, Doğuş Grubu ve ENKA’nın piyasa değeri, toplamın yüzde 50.9’unu teşkil ediyor.

Ron Wayne: Acımazsın da ne yaparsın?
Ron Wayne: Acımazsın da ne yaparsın?
Zavallı Apple kurucusu

Herhalde bendeki bu borsa ve özellikle Apple merakının nereden kaynaklandığını merak ediyorsunuz.

Sebebi şu: Bilgisayarda Mac’leri kullanmaya geç başladım, ama iPod ile birlikte şirketin çıkardığı hemen bütün ürünler ilk çıktıkları günden beri ilgimi çekmiş ve satın almışımdır. Sonra ‘Word’ programını kullanmasıyla birlikte Mac’e ve dizüstü ürünlerine de döndüm.

Acaba Apple ürünlerini almak yerine, aynı parayla Apple hisse senedi alsaydım, bugün satmaya kalktığımda elime ne kadar para geçerdi?

Tam rakam veremem, ama herhalde ‘borsa zengini’ olurdum.

Dünyanın değeri en hızla artan hisse senetlerini aldığım için…

Şirketi 1976 yılında üç ortak olarak kurmuşlar: Steve Jobs ve Steve Wozniak yanında bir üçüncü ortak daha varmış: Ronald Wayne

O zaman 40 yaşındaymış Wayne, Jobs ile Wozniak ise 20’lerinde… Üçlünün ortaklıktaki görev ve sorumluluklarını belirleyen sözleşmeyi Wayne yazmış; bildiğimiz o elma figürü öncesi Isaac Newton’lu logoyu seçip çizen de oymuş…

Ancak kendisini diğerleri yanında fazla yaşlı bulduğu için… Wayne kısa süre sonra yüzde 10 olan kurucu hissesini…

Evet, şirketin o yüzde 10 hissesini, bugün elinde tutsaydı sahip olacağı değerle hiç mukayese edilmeyecek bir paraya…

800 dolara diğer ortaklara devredivermiş…

Şirket çevrelerinde “Ron Wayne büyük ikramiyeyi kazandı, ama aldığı bileti kaybetti” şakası yapılırmış ilk günden beri…

Adam doğuştan ‘loser’ (kaybedenlerden) olmalı. Çünkü, biraz paraya ihtiyacı olduğunda “Artık bana lâzım olmaz” diye altında kurucu olarak üçünün imzası da bulunan sözleşmeyi bir koleksiyonere 500 dolara elinden çıkarmış…

Mukaveleyi ondan 500 dolara satın alan koleksiyoner aynı belgeyi mezata çıkarmış…

Ve…

Tam 1.6 milyon dolara satmış…

Kafasını taşlara vuruyor mudur acaba?

ΩΩΩΩ

9 YORUMLAR

  1. “World” uygulamasından “Word” demek istediğinizi anlıyorum. iPod 2001’de piyasa sürüldü, halbuki world yılldır (80’lerden beri) maclerde çalışır. Hatta Mac’in işletim sisteminin Bill Gates (Microsoft) tarafından kopyalamasında, Mac için yazılım geliştirmek bahanesiyle Apple’dan alınan prototiplerden faydalanıldığı anlatılır Pirates of Slicon Valley (1999, Apple ve Microsoft’un kuruluş hikayelerini anlatan) filminde. Hergün yazı yazan birisi için fazla bilgi göz çıkarmaz, paylaşmak istedim:
    https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Macintosh_software_published_by_Microsoft
    http://www.imdb.com/title/tt0168122/

  2. Sizin yazamadığınız, Turgay GÜLER , Melih ALTIOK v.b. gibilerin el üstünde tutulduğu bir ülkede ,ciro falan bırakın, Allah sonumuzu hayreylesin diye dua ediyorum, her Allah’ın günü.

  3. En son yazılan makalenizle ilgili yorumları yayınlamışsınız.
    Ama benim bu makaleye yazdığım yorumu yayınlamamışsınız.
    Neden?
    Yorumlarda sadece övgü mü olmalı?
    Halbuki benim yaptığım yorum eleştiri bile değil, düzeltme idi.

    • Saadettin Bey,

      Az önce yayınladım yorumunuzu.. Bu ara çok yorum birikti, biraz vaktimi organize etmekte sıkıntı çekiyorum. Zaman zaman girip onaylıyorum.

      Düzeltmeler bizim için çok kıymetli. Eleştiriler de…

      Saygılarımla,

  4. Fehmi bey, Apple için söylediğiniz 233.7 milyar dolar kar değil ciro (revenues). Kar (profits) ise 53.3 milyar dolar. Fortune 500 e bakabilirsiniz.

YORUM YAP

Please enter your comment!
Please enter your name here